Wyniki badań archeologicznych dały nowy obraz grodu spycimierskiego w XIV w.

Illustration_D-3-2048x1448
fot. UM Uniejów

Na kartach historii Spycimierza zapisały się losy tętniącego niegdyś życiem grodziska. Przeprowadzone badania wykopaliskowe dały obraz grodu po najeździe krzyżackim.

XII wiek uznaje się za początek miejscowości oraz wybudowanego w niej grodu obronnego. Czas ten zbiega się również z notatkami o miejscowości Spicimir, jakie w swojej Kronice polskiej spisanej w latach 1112-1116 zawarł Gall Anonim.

W czasach średniowiecza, w kontekście powstania Spycimierza, mówiono o „jakimś wodzu, który dał swoje imię grodowi". Według dawnych podań, wodzem tym był polski możnowładca pochodzący z herbu Leliwa – Spycimir Leliwita.

Wiele faktów tradycyjnych i historycznych wskazuje na to, że Spycimierz traktować należy jako gniazdo Leliwitów, z któ­rego ci ostatni rozeszli się po całym kraju, a z czasem rozrodzili się na 133 domy.

Według dawnych podań, gród kasztelański istniał od IX w. Znajdował się on w miejscu, w którym krzyżowały się szlaki piesze: z Pomorza na Ruś oraz z Łęczycy do Kalisza. Była to warownia o formie pierścieniowatej, wyposażona w wał drewniano – ziemny o konstrukcji rusztowej, z drewnianym ostrokołem.

Choć losy drewnianego grodu w Spycimierzu nie są zbyt dobrze znane, wiele wskazuje na to, że od IX wieku był on znaczącą polską warownią – wiadomo, że funkcjonował tu urząd kasztelana spycimierskiego.

Wizja grodu w XII wieku (prof. Jerzy Sikora)

Upadek grodu nastąpił w 1331 r., kiedy to Krzyżacy, w drodze na spotkanie z Janem Luksemburskim pod Kaliszem, skorzystali z przepraw przez Wartę właśnie w rejonie Spicymierza. Gród kasztelański został wtedy całkowicie spalony. W kolejnych latach udało się ustalić tylko tyle, że z czasem został on odbudowany, jednak uzyskał nową formę – usypano nowy kopiec oraz wykonano fosę.

Historia grodu spycimierskiego wciąż pozostawiała po sobie wiele zagadek, dlatego na terenie, w którym gród się znajdował, wielokrotnie odbywały się prace wykopaliskowe. W XX w. przeprowadzone zostały badania, które ujawniły istnienie młodszej, choć także średniowiecznej fazy warowni. Wciąż jednak brakowało konkretnych informacji, np. tych dotyczących jej odbudowy.

Aby dokładniej poznać dzieje grodziska, Burmistrz Uniejowa, Józef Kaczmarek, zlecił przeprowadzenie kolejnych badań archeologicznych, takich, które tym razem dadzą jasne odpowiedzi na nurtujące pytania.

W październiku br. zespół archeologów kierowany przez Radosława Hermana i prof. Jerzego Sikorę z Uniwersytetu Łódzkiego podjął się trudnego zadania ustalenia chronologii grodu z Górki Kasztelańskiej oraz rozpoznania stanu zachowania jego konstrukcji.

W wyniku przeprowadzonych prac badawczych stało się jasnym, że część wschodnia grodziska zawiera szczątki budowli z młodszej części średniowiecza, najprawdopodobniej z XIV w., na co wskazywać mogą odkryte przez archeologów pozostałości fosy z tego okresu.

Z ziemi wydobyto kilkadziesiąt przedmiotów metalowych, w tym monety wczesnośredniowieczne, fragmenty przedmiotów ołowianych, kamiennych, fragmenty ostróg, groty strzał do łuku i bełtów do kuszy, a także mnóstwo fragmentów glinianych garnków i kości zwierzęce.

Specjalistyczne badania laboratoryjne, którym poddane zostały pobrane próbki (fragmenty drewna, wypełniska fosy i inne), pozwolą opisać środowisko przyrodnicze, w jakim żyli mieszkańcy grodu, a także uzyskać precyzyjne datowania poszczególnych faz grodu. Zgromadzone zabytki w przyszłości prawdopodobnie podziwiać będzie można w muzeum powstającego właśnie Centrum „Spycimierskie Boże Ciało".

Podsumowania przeprowadzonych badań dokonano podczas 6. edycji Seminarium Spycimierskiego, które miało miejsce 18 listopada br.

Fenomen Górki Kasztelańskiej od blisko 20 lat nie dawał mi spokoju. Przeprowadzono tu wcześniej kilka badań, w latach 30-tych, 60-tych, ale wiele z nich nie zostało opublikowanych. Naukowcy z czasem odkładali je do szuflady. Dopiero tegoroczne wykopaliska potwierdziły wcześniejsze badania nieinwazyjne wykonane przez profesora Sikorę – mówił burmistrz Uniejowa.


Wyniki wspomnianych wykopalisk dały wyraźny obraz dotyczący samego wyglądu grodu w XIV wieku – jakiś czas po najeździe krzyżackim i doszczętnym zniszczeniu osady, dokonano jej odbudowy. Zastosowano przy tym inną niż dotychczas formułę – grodzisko przekształcone zostało w siedzibę typu motte – w miejscu byłej warowni nadsypano niewielki stożek, wzniesiono na nim drewniane umocnienia i otoczono fosą. Do budowy wykorzystano również resztki wału obronnego. W ten sposób powstał drewniany „zameczek" pełniący funkcję prywatnej siedziby.

Badania wykopaliskowe zostały wstrzymane na okres zimowy, jednak już wiosną przyszłego roku planowana jest ich kontynuacja. Jak twierdzą archeolodzy, jest to już ostatni moment na realizację zadania, ponieważ cała powierzchnia obiektu jest intensywnie wykorzystywana rolniczo, a grodzisko nieustannie ulega zniszczeniu.

Z tego powodu Łódzki Wojewódzki Konserwator Zabytków wydał decyzję o ochronie tego terenu.

Źródło: UM Uniejów

 

RODO oraz Polityka cookies
Z uwagi na wymogi prawne, niniejszym przedstawiamy informacje na temat przetwarzania danych dostarczanych przez Ciebie podczas korzystania z naszych portali informacyjnych. Klikając w przycisk "Przejdź do portalu", wyrażasz zgodę na przetwarzanie Twoich danych za pomocą plików cookies przez naszych partnerów reklamowych dla celów opisanych poniżej. Jeśli nie wyrażasz zgody na przetwarzanie wspomnianych danych, w każdej chwili możesz opuścić nasz portal. Przechodząc dalej za pomocą przycisku „Przejdź do portalu”, Twoje dane będą przetwarzane przez nas na podstawie prawnie uzasadnionego interesu administratora danych lub przez naszych partnerów. Przetwarzanie to nie wymaga wyrażenia przez Ciebie zgody, ale możesz mu się w każdej chwili sprzeciwić.
Stosowanie plików cookies oraz pozostałych technologii informatycznych
Nasz portal oraz nasi partnerzy, stosujemy pliki cookies i pozostałe technologie informatyczne, które gromadzą informacje m.in. o odwiedzanych przez Ciebie stronach internetowych oraz podstronach, a także o lokalizacji urządzenia. Ma to przede wszystkim na celu:
• zapewnienie bezpieczeństwa użytkowników w trakcie korzystania ze stron naszych portali informacyjnych,
• poprawę i stałe ulepszanie świadczonych przez nas usług, dzięki zbieraniu i wykorzystaniu tych danych w celach analitycznych i statystycznych,
• wyświetlanie spersonalizowanych reklam, które odpowiadają Twoim zainteresowaniom (remarketing).
Zakres wykorzystywania plików cookies możesz dowolnie określić w ustawieniach Twojej przeglądarki. Każda przeglądarka posiada własne ustawienia cookies. Jeśli nie wprowadzisz zmian w ustawieniach będzie to oznaczało, iż zgadzasz się na zapisywanie informacji w plikach cookies, a następnie na przechowywane ich w pamięci Twojego urządzenia. Zarówno my, jako właściciele portalu oraz nasi partnerzy możemy uzyskiwać dostęp do tych informacji. 
Wykorzystanie informacji
Aby dopasować wyświetlanie reklam dopasowanych do Twoich zainteresowań, wykorzystujemy właśnie zebrane i zapisane informacje w plikach cookies. Administratorem Twoich danych jest Local Service sp. z o.o. z siedzibą w Łodzi, przy ulicy Sienkiewicza 85/87 lok. 8, 90-057 Łódź. Możesz skontaktować się z nami za pomocą formularza kontaktowego oraz w dowolnym momencie wyrazić swój sprzeciw wobec tego rodzaju działań. 
Wykorzystywanie Twoich informacji przez naszych partnerów
Mając na uwadze współpracę z dostawcami reklamowymi informujemy, iż działania w celach marketingowych mogą podejmować nasi partnerzy, korzystający z powierzchni reklamowych w naszych portalach. Do naszych partnerów zaliczamy Google Adsense, a także agencje reklamowe, agencje interaktywne, domy mediowe oraz innych dostawców reklam, w tym Taboola. Podobnie, jak i my, nasi dostawcy reklam również gromadzą i wykorzystują informacje zgromadzone w plikach cookies. Dzięki takim danym, w naszych portalach zobaczysz reklamy dopasowane do Twoich zainteresowań.
Celem przetwarzania Twoich danych zawartych w plikach cookies przez naszych partnerów jest:
• przechowywanie Twoich informacji na urządzeniu z którego przeglądasz nasz portal i dostęp do nich
• wybór reklam do wyświetlenia w tym reklam spersonalizowanych,
• dopasowanie treści spersonalizowanych
• pomiar efektywności reklam,
• dostarczanie jak najbardziej efektywnych reklam, zgodnych z Twoimi zainteresowaniami.
Abyśmy wraz z naszymi partnerami mogli podejmować powyższe działania, wymagana jest Twoja zgoda, którą wyrażasz poprzez kliknięcie w przycisk „Przejdź do serwisu”. Pamiętaj, że Twoja zgoda jest dobrowolna. Bez niej korzystanie z naszych portali będzie pozbawione wielu funkcji, co może wpłynąć na jakość wyświetlanych informacji.
Twoje prawa
Pamiętaj, że udzieloną zgodę możesz w dowolnym momencie wycofać, korzystając a naszego formularza kontaktowego, jednak pamiętaj, iż wycofanie zgody nie wpływa na zgodność z prawem przetwarzania, którego dokonano na podstawie zgody przed jej wycofaniem. Za pomocą wspomnianego formularza kontaktowego możesz także wyrazić swój sprzeciw wobec przetwarzania Twoich danych na podstawie naszego prawnie uzasadnionego interesu lub prawnie uzasadnionego interesu naszych partnerów. Zgodnie z obowiązującym prawem, możesz zgłosić nam, jako podmiotowi wykorzystującemu Twoje dane żądanie dostępu do tych danych, zmiany ich, usunięcia lub ograniczenia wykorzystania. Zapraszamy Cię także do odwiedzenia naszej Polityki prywatności.